http://nguyenbatrinh.com/hinhanh/nguyenbatrinh-baner-tet2014.jpg
Trang chủ Hội Họa Chi tiết
Tác phẩm đă xuất bản
Một ngày cho trăm năm
Video Clips
Khách ghé thăm


Truyện ngắn: Ḍng xưa bến cũ

 

T

ôi biết Hội đồng hương Quảng Trị thành lập ở thành phố nầy đă khá lâu. Hôm nay  lần đầu tôi có dịp đến dự. Cũng t́nh cờ. Tôi có công việc ghé vào thành phố chỉ ba hôm thôi. Được tin có buổi sinh hoạt nầy, tôi quyết định nán lại tham dự để xem ḿnh có gặp được đồng môn nào thời trung học không. Không ngờ trưởng ban liên lạc của Hội là Kiện, bạn học cùng lớp đệ nhị B với tôi hồi ấy. Hết năm đệ nhị, Kiện bỏ đi đâu không biết, lên đệ nhất th́ không có Kiện nữa. Đến bây giờ tôi mới biết hồi đó Kiện thoát li. Hết trung học tôi vào Đại học Văn khoa. Ra trường đi dạy tại một tỉnh miền núi.Vậy là tính từ ngày chúng tôi xa nhau dưới mái trường trung học, mà giờ nầy ngôi trường xưa chỉ c̣n lại như một kỷ niệm đẹp trong kư ức thân thương của những cựu học sinh Nguyễn Hoàng, đến nay đă gần ba mươi năm.

Sau buổi sinh hoạt Kiện mời tôi về nhà. Nhà Kiện là một căn gác xép ở sâu trong hẻm, đường Lê Lợi. Kiện đă có vợ nhưng chưa có con. Hiện cả hai vợ chồng cùng làm việc trong một xưởng sản xuất giấy của thành phố.

Trong lúc chuyện tṛ, Kiện kể:

- Ở thành phố nầy có một nữ đồng hương, làm thơ hay và vẽ tranh sơn dầu cũng đẹp lắm. Trước đây chị có tham gia sinh hoạt hội đều đặn, và là cây bút chính của tờ đặc san Hương Quê của Hội, nhưng gần hai năm nay chị không tham gia.

-Cậu có hỏi lí do v́ sao không? Đồng hương, những trường hợp như thế ḿnh phải quan tâm.

-Tất nhiên rồi, trong những dịpTết lễ ḿnh và một số bạn thường có đến thăm. Ḿnh nghĩ chắc chị ấy sức khỏe không được tốt nên biếng đi thôi.

-Chị ấy tên ǵ?

-Ngọc Khánh.

-Chị ở xă nào?

-Biết là đồng hương nhưng ḿnh không hỏi cụ thể. Chỉ đồng hương thôi chứ không phải đồng môn.

-Vậy thời trung học Ngọc Khánh học ở đâu?

-Trường nữ trung học Đồng Khánh Huế.

Cái tên người đàn bà hoàn toàn xa lạ với tôi. Nhưng nghe có một nữ đồng hương cùng trang lứa với ḿnh mà lại học ở trường nữ trung học Đồng Khánh khiến tôi có ư định muốn gặp người đàn bà nầy. Không phải chỉ đến thăm chị ấy thôi. Mà mục đích cũng qua chị ấy để hỏi thăm một người. Người đó và chị ấy tôi nghĩ, chắc chắn phải có một sự kết nối quan hệ nào đó qua các thông số: Cùng quê hương, cùng là nữ sinh trường nữ trung học Đồng Khánh. Lại cùng lứa tuổi với tôi.

Kiện hỏi tôi:

-Cậu c̣n ở lại thành phố nầy bao lâu nữa. 

-Ḿnh định lên từ sáng hôm qua, nhưng nghe tin có buổi sinh hoạt của Hội đồng hương nên ḿnh nán lại. Nầy Kiện cậu cho ḿnh biết nhà chị Ngọc Khánh ấy đi.

-Địa chỉ th́ dễ. Qua khỏi ngă tư quẹo phải chừng hai cây số là tới. Chỉ thăm thôi hay cậu muốn trao đổi về văn chương thơ phú?

- Ừ, trước là thăm, sau ḿnh muốn hỏi tin tức về một người bạn gái. Hồi ḿnh học trung học có quen một người bạn gái cũng là nữ sinh Đồng Khánh. Biến cố năm bảy hai ḿnh mất liên lạc với cô ấy. Muốn hỏi thăm chị ta có biết cô ấy không?

Kiện cười:

-Biết đâu Ngọc Khánh là cô ấy của cậu.

Tôi cười:

-Không phải đâu. Nghe cậu nói chị nầy là nhà thơ. C̣n cô ấy th́ theo ḿnh biết chưa làm thơ bao giờ. Kiện cười:

- Mấy chục năm đủ để biến một con người b́nh thường thành con người vĩ đại đấy bạn ạ.

Khi nào bạn đến thăm nói ḿnh gởi lời thăm. Gần hai tháng nay ḿnh chưa gặp lại chị ấy.

*

Tôi và người con gái ấy yêu nhau không phải là t́nh cờ.

Tôi có may mắn là được sinh ra bên một ḍng sông thật thơ mộng của quê hương Quảng Trị. Ḍng sông Ô Lâu. Tên ḍng sông h́nh như ít được nhắc đến trong sử sách cũng như trong văn chương, dù nó rất đẹp, rất thơ mộng.  Có lẽ một phần cũng do những con người sống bên ḍng sông đă không làm nên được những kỳ tích. Nếu có ai đó nổi tiếng th́ khi viết về tiểu sử, người ta sẽ viết: Ông hay bà ǵ đó… quê ở thôn… bên bờ ḍng sông Ô Lâu, một ḍng sông hết sức thơ mộng của quê hương Quảng Trị…

Nên tôi nghĩ những người ở hai bên ḍng Ô Lâu đă nợ ḍng sông một món nợ không  chứng từ. Chỉ biết rằng ḿnh có vay mà chưa ai trả được.

Nhà tôi bên bờ, một khúc thật đẹp của ḍng Ô Lâu. Phía bên kia là phố xá của một thị trấn cũng thuộc tỉnh Quảng Trị. Ở bên nầy nh́n sang tôi vẫn thường thấy những cô gái phố thị bước xuống tầng cấp bằng đá để rửa chân, phô những chiếc đùi trắng ngần trên mặt nước lung linh. Dù cách một mặt sông khá rộng, không nh́n thấy được khuôn mặt của các cô gái, nhưng tôi vẫn h́nh dung ra vẻ duyên dáng và kiều sa của các cô thuộc tầng lớp phố thị giàu sang.

Một buổi chiều đang bơi lội một ḿnh bên nầy sông, chợt nh́n sang những bậc đá bên kia tôi thấy một cô gái mặc áo đỏ đang bước xuống tầng cấp. Dưới ánh nắng chiều đôi chân cô gái sáng lên như hai ánh nến trông thật lăng mạn. Tôi có một quyết định táo bạo: Bơi qua sông xem mặt cô gái đẹp như thế nào. Nói táo bạo v́ từ trước tới giờ tôi chưa một lần nào dám mạo hiểm bơi qua sông. Mặt sông rộng, nước th́ sâu, lỡ ra nửa vời mà đuối sức biết xoay xở sao, chỉ có nước ch́m nghỉm. Nhưng tôi không cầm ḷng được. Tôi sải tay bơi. Lúc đó tôi không c̣n nghĩ ǵ đến nguy hiểm nữa. Mà cũng lạ, tôi thấy thân ḿnh nhẹ tâng. Tôi bơi ra được một quăng khá xa chắc là hơn nửa mặt sông. Chiếc áo mầu đỏ của cô gái cứ chập chờn bên kia bờ như một lời vừa thách thức vừa kêu gọi. Gắng bơi thêm một đoạn nữa. Tôi bắt đầu thấm mệt. Chỉ cách bờ khoảng vài chục mét th́ tôi đuối sức. Tai  ù. Mắt hoa. Mầu áo cô gái như một đốm lửa chập chờn trước gió có lúc như tắt ngấm. Tay chân tôi ră rời. Gắng hết sức nhưng tôi biết không tiến thêm một chút nào. Nếu t́nh trạng nầy kéo dài một hai phút nữa th́ tôi sẽ ch́m mất thôi. Cũng chẳng biết kêu ai. Không biết trên bờ cô gái có thấy t́nh trạng đuối sức của tôi không. Nhưng không. Tôi không muốn cô ấy gọi người bơi ra cứu tôi. Ngực tôi đă quá nặng, thở muốn hụt hơi.Tôi quyết định lật ngửa người ra. Và cảm thấy ngực ḿnh nhẹ hẳn. Tôi không bơi nữa, chỉ khua chân tay nhè nhẹ giữ cho thân thể nổi bềnh bồng và thở đều để lấy sức. Tôi nghĩ trên bờ chắc cô gái đang nghĩ tôi biểu diễn tài bơi của ḿnh. Thở một lát thấy khỏe, tôi tiếp tục bơi theo thế nằm ngửa đề tiến dần vào bờ nơi cô gái đang vẫy nước rửa chân. Nghiệt một cái là chỗ bến đá nơi cô gái đứng lại rất sâu. Nên tôi phải bơi sát vào gần chân cô gái mới t́m chỗ đứng được. Tôi thở không ra hơi nhưng cố giữ vẻ mặt tươi tỉnh. Và tôi đă thấy cô gái nhoẻn miệng cười, hàm răng trắng toát. Tôi cũng đă nhận ra khuôn mặt thật dễ thương của cô gái. Tôi cũng đă nghe giọng cô gái nói thật trong trẻo:  Mệt lắm phải không. Lên bờ nghỉ một lát đi.

Lên bờ? Tôi lắc đầu. Làm sao tôi có thể mặc cái quần xà lỏn ướt đẫm mà lên đứng cạnh cô gái. Thời đó chứ đâu phải  bây giờ. Bây giờ th́ con gái mặc quần ngắn lên tận… mà vẫn nói cười tỉnh bơ trước mặt con trai. Tôi mau chóng lấy lại sức lực. Tôi hỏi: Nhà ấy ở đâu? Cô gái chỉ lên dăy phố quay lưng ra sông, phía cái lầu hai tầng: Nhà em ở đó. Vậy ấy là con bác T à, tôi hỏi. Sao anh biết cha em? Ai mà không biết bác. Bác T là thầy thuốc bắc, có phố bán thuốc bắc ở chợ Mỹ Chánh nổi tiếng quanh vùng. Nhà anh ở đâu? Cô gái hỏi. Tôi chỉ mái nhà tranh lấp ló sau những hàng cây mít bên kia sông. Anh có đi học không? Ḿnh học trường trung học Nguyễn Hoàng. C̣n ấy? Em học trường Nữ trung học Đồng Khánh. Lúc nào rảnh mời anh sang nhà em chơi. Nhưng nhớ đi qua cầu Mỹ Chánh chứ đừng có bơi. Nguy hiểm lắm.Thấy anh cứ nhấp nhô trên mắt nước tưởng anh đuối sức không bơi vào được, em hết hồn. Định gọi người th́ thấy anh bơi ngửa vào.

Cô gái cười hồn nhiên: Biểu diễn tài bơi mà làm người ta mất cả hồn vía.

-Ấy tên ǵ? Ngày mai ḿnh bơi sang chơi.

-Em tên Lương.

Tôi nh́n cô gái mỉm cười:

-Lương. Ông già lấy tên làng ḿnh mà đặt tên cho ấy. Chắc ư ông muốn sau nầy ấy được sang làm dâu làng ḿnh đó.

Cô gái cười gịn trong veo: Có lẽ thế. Cha em có nhiều bạn bè bên làng anh. Anh giới thiệu cho em một người bạn trai bên làng anh đi.

-Được thôi. Nhưng những chàng trai quê ḿnh th́ nghèo lắm. Được cái hiếu học.

Từ giă cô gái tôi bơi trở về. Biết ḿnh không đủ sức bơi sấp, tôi bơi ngửa. Cũng hay, nhờ vậy mà vừa bơi tôi vừa ngắm được cô gái đang xa dần phía bên kia bờ. Tôi vẫy tay chào cô gái và cô gái cũng vẫy tay chào tôi.

Từ đó, thứ Bảy nào nghỉ học về quê tôi chúng tôi cũng gặp nhau. Có khi th́ tôi đi qua cầu Mỹ Chánh để đến nhà Lương. Có lúc thấy Lương xuống bến tôi lại bơi sang. Những lúc đó, chúng tôi chỉ gặp nhau dưới bến mà không lên nhà.

Sau đó chúng tôi đă yêu nhau, suốt cả thời gian hai đứa cùng vào Đại học Văn khoa Huế.

*

Sáng hôm sau do công việc đột xuất Kiện không cùng tôi đến thăm Ngọc Khánh được. Theo địa chỉ Kiện giới thiệu tôi đă t́m ra nhà của Ngọc Khánh. Nhưng người đàn bà đă sang Singapore chữa bệnh hơn nửa tháng nay. Người tiếp tôi là một cháu gái, chừng mười sáu mười bảy tuổi, con của một người bạn thân của Ngọc Khánh đến ở trọ để học.

Tôi tự giới thiệu với cháu gái, ḿnh là đồng hương Quảng Trị với bà Ngọc Khánh. Đến thăm bà và cũng là để hỏi thăm bà về một người thân.

Qua câu chuyện với cháu gái tôi được biết chồng Ngọc Khánh là một sĩ quan cấp tá của quân đội Sài G̣n, đă tử trận vào cuối năm 1974. Ngọc Khánh có một người con gái ở Singapore. Người con gái  đang đưa mẹ sang đó để chữa bệnh.

-Bà Ngọc Khánh đau lâu mau rồi và bị bệnh ǵ cháu biết không?

-Dạ không. Cháu thấy bà bệnh đă lâu rồi. Khi cháu đến trọ tại nhà bà cách đây hai năm đă thấy bà bệnh rồi. Bà chỉ ở quanh quẩn trong nhà, ít đi đâu lắm. Người con gái của bà muốn đem bà sang bên ấy nhưng bà không chịu. Bây giờ bệnh nặng lắm bà mới chịu đi.

Vậy là tôi đă hiểu lí do sao Ngọc Khánh thường không tham dự các buổi sinh hoạt của hộị đồng hương.

Tôi hỏi cháu gái:

-Cháu có biết quê bà Ngọc Khánh ở đâu không?

-Dạ ở Quảng Trị.

-Quảng Trị th́ bác biết rồi, nhưng thôn xă nào cháu biết không?

-Dạ nghe bà nói ở huyện Hải Lăng. Nhưng thôn xă nào th́ cháu không nhớ. Bà chỉ nói quê bà có một ḍng sông đẹp lắm.

-Ḍng sông đó tên ǵ cháu biết không?

-Dạ ḍng sông Ô Lâu. Nghe bà kể cháu ao ước có dịp ra thăm ḍng sông quê bà xem nó đẹp đến đâu.

-Sông Ô Lâu? Tôi không cầm được sự ngạc nhiên lẫn xúc động.

Thấy thế cô gái hỏi:

-Bác cũng biết ḍng sông Ô Lâu à.

-Nhà bác ở bên bờ ḍng sông Ô Lâu.

-Vậy th́ hay quá.

-Cháu nói hay là ư sao?

Cô gái mỉm cười có vẻ bí mật. Rồi nói:

-Vậy th́ mời bác sang pḥng bên xem cái nầy.

-Cái ǵ vậy cháu?

-Xem xong có lẽ bác sẽ nhận được câu trả lời vê quê hương của bà.

Tôi mỉm cười: Câu chuyện có vẻ bí ẩn dữ vậy à.

Cô bé mở cửa căn pḥng bên cạnh và đưa tôi vào. Căn pḥng không rộng lắm có cửa sổ mở ra khu vườn. Những cánh hồng đu đưa trong gió chen lẫn những những bông chuông vàng rực rỡ. Tôi theo cháu gái tiến lại bên cửa sổ. Cháu gái chỉ tay lên vách tường bảo tôi bác xem đi. Một bức tranh sơn dầu vẽ một chiếc cầu bắc ngang qua một ḍng sông. Tôi chăm chú nh́n chiếc cầu. Hai vài cầu gần hai bên bờ có thành cầu cao hơn vài giữa. Tôi buột miệng: Cầu Mỹ Chánh! Và cô gái nói theo: Dạ đúng rồi. Cháu nhớ ra rồi, quê bà là thôn Mỹ Chánh!

Tôi tiếp tục quan sát bức tranh với tâm trạng bồn chồn xúc động. Một bên bờ  là những mái nhà nhỏ san sát. Mái sơn mầu ngói đỏ. Có một ngôi nhà nhô lên cao, một nhà lầu hai tầng. Rồi những bậc đá tam cấp xuống sông. Thị trấn Mỹ Chánh! Tôi nh́n sang bờ bên kia, cây cối um tùm. Nhưng độc nhất chỉ có một căn nhà tranh. Tuyệt nhiên cả một khúc bờ sông phía ấy không có một ngôi nhà nào khác. Tôi lặng người nh́n ngôi nhà tranh. Những kỷ niệm của thời học sinh, những lần tôi từng bơi qua sông để gặp Lương hiện ra trong đầu tôi rơ như những chi tiết trong bức tranh. Lặng lẽ nh́n bức tranh hồi lâu, tôi quay sang hỏi cháu gái: Có khi nào bà chủ nhà nói chuyện với cháu về bức tranh nầy không?

-Dạ có. Bà nói bà vẽ cảnh quê nhà của bà. Cháu gái chỉ vào ngôi nhà hai tầng: Bà bảo đây là nhà của bà. Nơi ấy đă để lại bao nhiêu kỷ niệm đẹp về thời học sinh của bà. Bà kể rằng hồi đó, hồi bà c̣n học trung học bà yêu một người con trai bên kia bờ sông Ô Lâu. Rồi hai người vào đại học. Định sau khi tốt nghiệp, hai người sẽ tổ chức đám cưới. Thế rồi vào những năm đầu của thập niên bảy mươi quê hương bà bị chiến tranh tàn phá dữ dội. Một sĩ quan của chế độ cũ đă đưa gia đ́nh bà thoát khỏi cành lửa đạn để vào lánh nạn tại Sài G̣n. Từ đó bà mất liên lạc với người yêu. Lâu không có tin tức, bà nghĩ người yêu của ḿnh đă chết hoặc đă quên bà nên bà đă nhận lời cầu hôn của người sĩ quan đă từng cưu mang gia đ́nh bà. Nhưng ông ấy cũng đă chết trận trước khi đất nước thống nhất.

Đứa cháu gái ngừng kể. Tôi giục: Biết ǵ nữa cháu kể tiếp đi.

- Dạ. Bà Ngọc Khánh nói bà vẽ bức tranh nầy để hồi tưởng lại những năm tháng đẹp đẽ của một thời mà bà không bao giờ t́m lại được. Cháu thấy bà thường hay thẩn thờ đến  đứng ngắm bức tranh một ḿnh. Nhất là thời gian bà bệnh nặng. Bà gần như ở hẳn trong căn pḥng nầy.

-C̣n mái nhà tranh bên kia bờ bà có nói của ai không?

-Dạ không.

Tôi định nói: Đó là ngôi nhà của bác, người yêu cũ của bà Ngọc Khánh đấy. Nhưng lại thôi. Tôi chỉ hỏi:

-Cháu có số điện thoại của bà Ngọc Khánh không?

-Dạ không?

-Bệnh t́nh của bà bên ấy giờ ra sao cháu có liên lạc không?

-Dạ không?

-Có cách ǵ để liên lạc với người con gái của bà ở bên Singapore để biết sức khỏe của bà Ngọc Khánh không cháu?

Cô bé lắc đầu.

Tôi nghĩ chỉ có một chút hy vọng cuối cùng để có thể gặp lại Lương, đó là cô ấy thoát khỏi được cơn bệnh ngặt nghèo để trở về Việt Nam.

Nh́n lên vách tường pḥng khách xem có tấm ảnh nào của Lương không. Nhưng tuyệt nhiên không có. Tôi hỏi:

-Trong nhà bà ấy có để lại tấm h́nh nào không cháu?

-Dạ cháu không thấy.

           -Thôi được rồi, thỉnh thoảng bác sẽ xuống thăm để biết t́nh h́nh sức khỏe của bà Ngọc Khánh.Cô gái nói:-Nghe bảo cô con gái của bà Ngọc Khánh dự tính bán căn nhà nầy và để mẹ ở lại bên đó luôn.                            Lương định cư hẳn ở nước ngoài ư? Vậy là chút hy vọng cuối cùng của tôi đă bị dập tắt.
Tôi nói với cô gái:-Vậy là bác không c̣n hy vọng ǵ để được gặp bà Ngọc Khánh nữa rồi. Thôi bác cứ để số điện thoại của bác lại cho cháu. Biết tin ǵ về bà Ngọc Khánh cháu báo tin giúp bác một chút.  Nh́n lại bức tranh lần cuối cùng tôi chào cháu gái rồi ra về.Văng vẳng từ ngôi nhà bên đường vọng ra tiếng hát, giọng nam trầm buồn tha thiết:Anh c̣n nợ em/Anh c̣n nợ em...Cuộc t́nh đă lỡ/Cuộc t́nh đă lỡ... *
 * Nhạc Anh Bằng                                        SG mùa mưa 2016

Sáng tác mới
Bức tranh làng c̣
Người trả nợ kiếp trước
Viên bi khế màu vàng
Hăy tin đi, đó là đứa trẻ!
Ở phía ánh sáng
Giao mùa
Những bông hoa cho ngày Tám tháng Ba
Thầy cô giáo và những người có tuổi vĩnh cửu
Câu cuối cùng của một cuốn nhật kư
Câu chuyện bên bờ My Lăng
Liên kết Website


Copyright © by nguyenbatrinh.com 2014, All rights reserved. - Nguyễn Bá Tŕnh - DĐ 01665094339 - Email: bichlien101046@yahoo.com.vn
Thiết kế và phát triển bởi Huynhduc Media