http://nguyenbatrinh.com/hinhanh/nguyenbatrinh-baner-tet2014.jpg
Trang chủ Hội Họa Chi tiết
Tác phẩm đă xuất bản
Một ngày cho trăm năm
Video Clips
Khách ghé thăm


Bức tranh mừng nhà mới

Bức tranh mừng nhà mới

Có một vị quan huyện nọ vừa xây xong cho ḿnh một ṭa dinh thự nguy nga  vào bậc nhất vùng. Ông suy nghĩ cách trang trí pḥng khách chuẩn bị ngày tiệc mừng tân gia  sao cho thật hoành tráng. Trên bức tường phía trái của pḥng khách,  bức tranh gỗ quí Mă đáo thành công, trị giá cả mấy lượng vàng của xưởng chế biến gỗ tặng đă được treo lên từ mấy hôm trước. Ban đầu ông treo ở phía tường bên phải nhưng có người góp ư như vậy bầy ngựa sẽ từ trong nhà chạy ra, không được, ngựa phải từ ngoài chạy vào nó mới mang sự thành đạt đến cho gia đ́nh. Vậy là ông quan huyện cho gở xuống treo lại. Phía bức tường đối diện là mấy bức tranh sơn mài  cũng nội dung Mă đáo thành công. Tất cả đều do các cửa hàng cửa hiệu hoặc quan lại cấp dưới  mang tặng. C̣n lại bức tường chính diện quay ra pḥng khách vị quan huyện chưa biết treo thứ ǵ.  Chẳng lẽ cùng một nội dung ấy mà treo đầy cả pḥng khách sao, ở đâu cũng thấy ngựa chạy coi rộn mắt. Có người giới thiệu với ông có họa sĩ tên Kham ở cuối phố: Anh ấy vẽ tranh sơn dầu đẹp lắm, nhờ anh ta vẽ cho một bức phong cảnh hoa lá  cho thật rực rỡ lên. Hay. Ư kiến độc đáo đây. Quan huyện nói. Chiều đó ông quan  huyện đi xe ngựa  đến pḥng tranh của họa sĩ Kham. Ông nói qua ư kiến của ông cho anh họa sĩ nghe. Anh họa sĩ nói:

-Thưa quan. Ăn nhà mới th́ treo tranh Mă đáo thành công là hợp lư nhất.

Quan huyện ngán ngẫm kêu:

-Trời đất! Lại Mă đáo thành công! Mă đáo thành công th́ nhà tôi đă có hàng tá bức điêu khắc  gỗ quư rồi. Là họa sĩ anh không nghĩ ra một đề tài nào khác sao?

Anh họa sĩ ngẫm nghĩ một lát rồi lắc đầu:

-Dạ thưa quan, tiệc mừng thăng quan tiến chức hay ăn nhà mới th́ không có tranh nào ư nghĩa hơn là tranh Mă đáo thành công. Ở nhà quan trong mấy bức điêu khắc  đă có h́nh bao nhiêu con ngựa rồi?

-Ba con có, năm con có, có bức cả một bầy, cong đuôi chạy. Ngựa mà chạy trong nhà kiểu đó th́ chỉ có nước sập nhà. Chứ thành công cái quái ǵ. Anh vẽ cho tôi một bức tranh khác đi.

Anh họa sĩ hỏi:

-Vậy th́ cảnh sơn thủy được không thưa quan?

-Sơn thủy cũng nhiều rồi. Hồi đám cưới thằng con trai dầu của tôi, c̣n chất cả pḥng bên đó.

Anh họa sĩ tiếp tục suy nghĩ, sau đó anh hỏi:

-Thôi vẽ cảnh hoa lá được không thưa quan.

Vị quan huyện nghĩ ngợi:

-Thôi hoa lá cũng được, vẽ cho rực rỡ lên.

-Dạ tất nhiên rồi, ăn mừng nhà mới sao không rực rỡ được.

-Vẽ cho lớn nhé. Pḥng khách nhà tôi rộng lắm. Bao nhiêu tiền cũng được. Bức tranh chút xíu treo trong pḥng đó coi không xứng đâu.

-Dạ quan yên tâm, muốn lớn cỡ nào cũng được..

Biết vị quan huyện nổi tiếng khó tính, anh hỏi trước:

-Dạ bẩm quan bức tranh cỡ tám tấc, thước hai được không ạ.

Ông quan huyện suy nghĩ, rồi  đưa tay ra phỏng chừng. Thế c̣n nhỏ. Ông nói:

-Thôi cỡ một thước, một thước hai.

-Dạ . Anh họa sĩ lấy sổ ra ghi. Vị quan hỏi:

-Khoảng bao lâu th́ xong anh họa sĩ?

-Dạ bẩm quan khoảng một tháng.

-Lâu thế kia à?

-Dạ bẩm nhà quan  định tổ chức tiệc mừng vào ngày nào?

-Ngày 12 tháng 8. C̣n hai mươi ba ngày nữa, làm sao kịp.

-Dạ bẩm  thế cũng kịp. Cháu sẽ khẩn trương vẽ.

 Anh họa sĩ như chợt nhớ ra điều ǵ mặt anh vui lên, anh nói:

-Hay cháu có một bức tranh hoa treo trên lầu, kích cỡ nhỏ hơn một chút, mời quan lên xem, coi được th́ lấy bức nầy. Cháu mới vẽ xong tuần trước.

-Đâu, anh đưa tôi lên xem thử.

Vị quan huyện theo anh họa sĩ lên gác.

Bức tranh vẽ một vườn hoa tulip trắng đỏ vàng tím chen nhau rực rỡ dưới ánh mặt trời  buổi sáng. Xa xa lùi về tận cuối  vườn hoa là một khóm tre, đọt lá  buông rũ mềm mại đu đưa trong gió. Bầu trời có một vài vệt mây mầu xám  để tăng chiều  sâu cho không gian vườn hoa.

-Đẹp đấy chứ. Vị quan huyện gật đầu tán thưởng. Ông hỏi:

-Hoa nầy có tên là ǵ? Hay cậu chỉ tưởng tượng ra vậy thôi. Hoa phải có tên để khi ai hỏi ḿnh biết mà trả lời chứ.

-Dạ bẩm quan, hoa nầy có tên gọi là hoa tulip.

-Sao nghe có vẻ Tây vậy.

-Dạ bẩm quan đúng vậy, nó vốn xuất xứ từ bên nước Hà Lan ạ. V́ vẻ đẹp rực rỡ của nó nên nó được người Tây tặng cho danh hiệu là hoa Phó vương đấy ạ.

-Hoa Phó vương? Nghe ngộ nhỉ. Vị quan huyện nghĩ hoa Phó vương mà đặt ơ nhà ḿnh thật là có ư nghĩa.             

 -Đúng là đẹp thật.  Vị quan lại khen.

 Ông nói: Cứ xem mấy con ngựa phi nước đại, Mă đáo thành công, chán bỏ xừ. Nhưng trong pḥng khách cũng phải có một vài bức như thế phải không anh họa sĩ.

-Dạ bẩm quan đúng vậy.

 

Sau khi thỏa thuận giá cả, vị quan nói:

-Anh thay cho tôi cái khung khác. Khung nầy nẹp nhỏ trông bức tranh không hoành tráng. Cái khung có thếp dụ mầu vàng ánh mới đẹp.Thay gấp đi, chiều nay tôi cho người đến mang về.

 

                                                        *

Bức tranh hoa tulip treo trong pḥng khách  của ngôi biệt thự  mới xây càng làm tăng thêm vẻ sang trọng của căn pḥng. C̣n mấy hôm nữa là tới ngày ông quan huyện tổ chức đại tiệc. Một buổi sáng, người con rể của ông, là thư lại của huyện, đến thăm, xem thử cha vợ ḿnh sắp xếp công việc đến đâu rồi và coi ông có sai khiến ǵ nữa không. Ông quan huyện kéo con rể sang pḥng khách khoe bức tranh ông mới mua.

Thấy con rể nh́n bức  tranh thât lâu mà không có ư kiến ǵ, người cha vợ hỏi:

-Sao con thấy bức tranh nầy thế nào, đẹp không?  

Người con rể ngập ngừng một lát rồi nói:

-Dạ trông mầu sắc rực rỡ cũng đẹp.

Ông quan huyện hơi thất vọng, ông muốn con rể của ḿnh, qua bức tranh mà khen ḿnh một điều ǵ đó. Chẳng hạn như hôm kia khi nó nh́n bức tranh Mă đáo thành công th́ con rể của ông đă nói một câu mà ông thấy sướng ran cả người: Những con ngựa nầy phi nhanh như bước thăng quan tiến chức của bố vậy. Ông vỗ vai con rể cười:Hay. Thằng con rể của tôi khéo nói thật. Nó biết cách nịnh bố vợ của nó đấy chứ.

Ông nghĩ, con rể ông nói cũng đúng thôi, ông mà không có một ông bố vợ đang làm ở bộ th́ cách ǵ mà từ một chức thư lại chạy giấy lon ton ông bay một cái vù lên đến chức tri huyện trong ṿng một thời gian ngắn như vậy.  Cao hứng ông nói với con rể:  -Bây giờ con mới là viên thư lại như bố hồi xưa. Nhưng con đừng nôn nóng. Khi bố đă yên vị rồi th́ bước thăng tiến của con  cũng sẽ phi nước đại  như bố vậy thôi.

 

Trong bàn tiệc có cả cấp trên lẫn cấp dưới. Vị quan  huyện khoe bức tranh sơn dầu. Mọi người nh́n bức tranh ai cũng trầm trồ khen bức tranh đẹp. Có người nịnh nọt: Xem bức tranh nầy là đoán được bước thăng tiến của ngài  nhà ḿnh, nó rực rỡ như hoa mùa xuân. Chưa đủ, có người ca tụng: Nó là biểu trưng h́nh ảnh quê hương ḿnh đấy. Ngài mới đến nhậm chức tri huyện của huyện ḿnh mới có mấy năm mà quê hương ḿnh đă khởi sắc lên hương. Phong cảnh huyện ḿnh  giờ nầy không thua ǵ phong cảnh  trong bức tranh kia. Đẹp, đẹp lắm.

Quan tri huyện  khiêm nhường: Quê hương ḿnh có được như ngày hôm nay không phải do tài cán của tôi mà do được các quan  trên quan tâm nâng đỡ.

Mọi người nâng li chúc mừng.

Vị quan huyện nh́n ông Hạo, người lớn tuổi nhất trong bàn và từng là  quan trên của vị quan huyện khi đang c̣n là thư lại, nay ông đă về hưu. Ông Hạo có tiếng là thanh liêm.  Quan huyện nói:

 -Sao chú Hạo có vẻ suy nghĩ điều chi vậy. Chú thấy bức tranh thế nào, tôi muốn  nghe ư kiến của chú.

Ông Hạo đặt li rượu xuống hắng giọng, rồi chậm răi nói:

-Quan huyện  đă hỏi th́ tôi cũng xin trả lời. Tôi chỉ nói suy nghĩ của cá nhân tôi về bức tranh thôi nhé. Có ǵ không phải xin quan huyện bỏ qua.

-Được chú cứ nói đi, hôm nay vui vẻ mà, mọi người cứ thoải mái.

Ông Hạo nói:

-Trong bức tranh có hai chi tiết tôi không vừa ḷng.

Mọi người đang cười nói vui vẻ bỗng im lặng.

Giọng ông Hạo vẫn chậm răi:

-Chi tiết thứ nhất là cây tre chỉ có ngọn mà không thấy có gốc. Người ta vẫn nói,  Đức là cái Gốc. Cây không có gốc như người không có đức. Không bền vững.

Mọi người quay qua nh́n ông Hạo rồi nh́n vị quan huyện. Vẻ mặt quan huyện bấy giờ bỗng mất đi cái vẻ linh hoạt tươi tỉnh như mấy phút trước đây. Tay ông vẫn càm li rượu, cả người ông như cứng đơ.

Ông Hạo nói tiếp:

-Chi tiết thứ hai là bức tranh hoa mà không có bướm. Hoa nở mà bướm không tới là hoa không có hương, không có nhụy. Chỉ hạng người  có h́nh thức bên ngoài mà không có thực chất bên trong.  Người vô tài. Không, không. Tôi chỉ nói về bức tranh thôi. Do vậy bức tranh nầy không thể xem là bức tranh đẹp được. Theo tôi ngài  không nên treo nó trong pḥng khách mà nên để mấy bức tranh Mă đáo thành công là hợp lí nhất.

Mọi người trong bàn tiệc đều im lặng.  Trong lúc những bàn xung quanh không ai nghe được câu chuyện b́nh tranh nên họ vẫn ăn uống vui vẻ.

Một người cũng khá lớn tuổi ngồi cạnh ông Hạo, xem dáng phong nhă, chắc là một nhân sĩ trong huyện,  thấy không khí bữa tiệc trở nên căng thẳng nên t́m cách tháo ng̣i:

-Đấy là ư kiến của chú Năm  về bức tranh và ư kiến ấy cũng xuất phát từ suy nghĩ tốt thôi. Nếu bức tranh nầy vẽ theo đơn đặt hàng của ngài quan huyện th́ ư nghĩa nó lại khác. Đằng nầy bức tranh họa sĩ Kham vẽ đă lâu rồi và đây là bức tranh thương mại, anh ta có biết ai sẽ mua mà bảo anh ta có  ư xiên xỏ trịch thượng. Mà thôi chú Năm đă nói vậy th́ bỏ bức tranh nầy đi để tránh những lời vặn vẹo.

-Tôi có ư kiến nhận xét về bức tranh.

Một giọng nữ trong trẻo cất lên.

Mọi người quay sang xem ai vừa xin tŕnh bày ư kiến.

-A nữ sĩ Bích Ngọc. Mời nữ thi sĩ cho  ư kiến.

Bích Ngọc là nhà thơ nữ đă qua tuổi cặp kê nhưng chưa có chồng con, vốn có bà con gần xa với quan thượng thư. Bích Ngọc  nổi tiếng thơ hay.  Nhà thơ nữ nói:

-Tôi không có ư kiến ǵ về nhận xét của chú Hạo. Tôi chỉ xin đọc mấy câu thơ do tôi vừa sáng tác có tựa đề: Vịnh bức tranh mừng nhà mới của quan tri huyện.

Có nhiều người vỗ tay.

Nghe có tiếng vỗ tay,   thực khách mấy bàn tiệc chung quanh xoay qua nh́n. Giọng nhà thơ Bích Ngọc cất lên trong trẻo:

Khen ai vẽ hoa Phó vương

Dẫu cho tranh gấm cũng nhường sắc xuân

Hỏi sao không có bướm xinh

Bướm say vị ngọt cất ḿnh ngă chao

Trúc tre đọt lá xanh xao

Sợ chi mất gốc miễn sao cây c̣n!

Treo tranh nhắc nhở cháu con

Lo cho dân nước ḷng son mấy người.

Hay hay hay! Vậy là hoa đă có nhụy và cây đă có gốc rồi. Thế th́ cứ treo bức tranh lên mắc ǵ phải hạ xuống.

-Chúc mừng chúc mừng.

Vị quan tri huyện  thẳng cánh  nâng cao li  hô lên sảng khoái:Xin mời xin mời.

 

                                              *

Câu chuyện b́nh tranh nhân ngày mừng nhà mới của quan tri huyện đến tai họa sĩ Kham khiến anh lo lắng. Nhận xét của ông Hạo cay độc quá, đúng là câu nói đó sẽ mang họa đến cho anh. Nhưng trong bàn tiệc có ai đó đă vô t́nh hay cố ư bào chữa giúp anh. Đúng là  tranh anh vẽ trước khi quan tri huyện ăn mừng nhà mới. Và tranh của anh là tranh thương mại, biết ai sẽ mua nó mà châm biếm! Sao ông Hạo lại gài cái ư đó vào đây. Hay ông Hạo có ác ư ǵ với ḿnh muốn mượn tay ông quan huyện  mà hại ḿnh chăng. Không, nhất định không, ḿnh và ông ấy không quen biết và không động chạm ǵ. Tuy vậy Kham vẫn cứ lo lắng trong ḷng, không biết chuyện ǵ sẽ xẩy đến cho ḿnh đây. Nếu có th́ thật oan uổng cho anh.

Rồi sau đó có người đọc lại bài thơ của nữ sĩ Bích Ngọc cho Kham nghe  anh mới thở phào nhẹ nhơm. Vậy là đám mây mù đă được vén lên sáng sủa. Thật may mắn cho anh.

Thế nhưng nửa tháng sau khi xẩy ra vụ việc, Kham nghe tin vị quan huyện phát bệnh  ngất xỉu  phải vào bệnh viện, may mà cấp cứu kịp. Chuyện bệnh tật  là chuyện b́nh thường. Hữu thân hữu bệnh chẳng có ǵ phải thắc mắc, nhưng đằng nầy có người nói vị quan huyện phát bệnh là do bài thơ  Vịnh bức tranh mừng nhà mới của nhà thơ Bích Ngọc.  Ôi bài thơ ca ngợi ông hết lời vầy th́ có ǵ khiến ông nổi giận đến thế. Kham t́m đến Bích Ngọc, hai người vốn là bạn thân với nhau thuở thiếu thời. Nghe Kham hỏi, Bích Ngọc chỉ cười: Đâu có ǵ, bài nầy chắc anh cói đọc rồi. Tôi chỉ  ca ngợi quan huyện thôi chứ có ư  xỏ xiên  ǵ đâu. Qua cái cười của Bích Ngọc Kham biết Bích Ngọc không nói thực ḷng ḿnh.

Chỉ có thầy Hữu mới lí giải được điều nầy. Thầy Hữu là thầy cũ của Kham và là bạn của cha Kham. Thầy Hữu cũng là một nhà thơ. Thầy là con người nhân từ nhưng trong thơ văn, thầy cũng thuộc hạng thâm thúy. Kham đem bài thơ và câu chuyện về sức khỏe của vị quan huyện  như người ta đồn đại hỏi thầy Hữu liệu có đúng thế  không. Thầy Hữu cười hiền từ: Chuyện nầy th́ tôi cũng có nghe và bài thơ nầy tôi cũng đă có dịp đọc rồi. Tôi nghĩ câu chuyện người ta đồn đại không biết có đúng sự thực là thế không, nhưng văn chương nghệ thuật th́ cậu hiểu rồi, nghĩ tốt th́ nó ra tốt nghĩ xấu th́ nó ra xấu. Cũng như cùng một sự vật, tùy góc độ người nh́n và tùy ánh sáng từng thời khắc mà người  nh́n nó  có h́nh dáng mầu sắc  khác nhau. Thầy Hữu ngụm một chút trà rồi nói tiếp: Nếu quả thực ông quan huyện có tức cành hông v́ bài thơ  th́ cũng xuất phát từ ư hai câu:

Bướm say vị ngọt cất ḿnh ngă chao

   

Sợ chi mất gốc miễn sao cây c̣n

Kham nh́n thầy Hữu hỏi:

-Thưa thầy, không phải hai câu đó khẳng định hoa có nhụy ngọt và cây vẫn có gốc, hai yếu tố để bác những ư kiến mà người ta vin vào đó để chê bức tranh sao thầy?

Thầy Hữu mỉm cười:

-Nều giải thích như thế th́ vị quan huyện làm sao mà tức giận.

-Vậy theo thầy nó đă được giải thích như thế nào?

Thầy Hữu lại mỉm cười:

-Không biết ai đó đă lí giải  như thế nào, theo tôi, bướm th́ phải bay lượn mới là h́nh ảnh đẹp, c̣n bướm chỉ lo hút nhị  no say bí tỉ đến đỗi  cất cánh lên là ngă xuống th́  chẳng c̣n ǵ đẹp đẽ nữa. Và câu thơ nầy cũng là lời cảnh báo cho tương lai của những tay tham quan  vơ vét. Thế nào cũng có lúc ngă chao.

Kham gật đầu. Thầy Hữu nói tiếp:

-C̣n câu: Sợ chi mất gốc miễn sao cây c̣n. Cây c̣n nói lái là con cầy. Thứ chó má th́ có lo sợ ǵ điều ḿnh làm là thất đức. Bích Ngọc thâm thật đấy.  Cuối cùng nhà thơ nữ chốt lại bằng hai câu:Treo tranh nhắc nhở cháu con/Lo cho dân nước ḷng son mấy người

Ông Hữu nh́n Kham hỏi: Tôi hỏi cậu nói vậy là khen hay có ư mỉa mai đây.

Kham như bật ngữa. Th́ ra vậy. Anh không ngờ bức tranh của anh lại bị thêu dệt đến thế.

Thấy vẻ mặt không vui của cậu học tṛ cũ, thầy Hữu an ủi:

-Trong việc nầy cậu không có lỗi ǵ. Khi vẽ bức tranh cậu cũng muốn mang lại niềm vui cho người khác. Nhưng chuyện nầy cũng b́nh thường thôi. Nếu bức tranh cậu  có vẽ thêm mươi con bướm, hàng trăm gốc cây th́ vẫn có chỗ để chê. Người ta vẫn nói, thương trái ấu cũng tṛn, không thương ḅn ḥn cũng méo, là thế đấy. Cậu uống nước đi.

Thầy Hữu mời rồi nói:

-Thực ra trên đời nầy không  có vẻ đẹp nào hoàn hảo để có thể mang lại cho tâm hồn ta niềm vui trọn vẹn, ngoại trừ vẻ đẹp của chính ḷng ta.

NBT


Sáng tác mới
Bức tranh làng c̣
Người trả nợ kiếp trước
Viên bi khế màu vàng
Hăy tin đi, đó là đứa trẻ!
Ở phía ánh sáng
Giao mùa
Những bông hoa cho ngày Tám tháng Ba
Thầy cô giáo và những người có tuổi vĩnh cửu
Câu cuối cùng của một cuốn nhật kư
Câu chuyện bên bờ My Lăng
Liên kết Website


Copyright © by nguyenbatrinh.com 2014, All rights reserved. - Nguyễn Bá Tŕnh - DĐ 01665094339 - Email: bichlien101046@yahoo.com.vn
Thiết kế và phát triển bởi Huynhduc Media